Leibniz: Personal Identity and Sameness of Substance

Przemysław Gut

Abstrakt


Leibniz — osobowa identyczność i tożsamość substancji

Teoria Leibniza na temat osobowej identyczności jest od dawna przedmiotem licznych sporów i rozbieżności interpretacyjnych. W niniejszym artykule zestawiam mój pogląd na temat tego, co faktycznie uważał Leibniz za podstawę bycia tą samą osobą z poglądem, który został sformułowany przez Margaret Wilson i Samuela Schefflera. Ich zdaniem Leibniz nie przedstawiał spójnej, jednolitej i przekonującej teorii osobowej identyczności. Jego stanowisko — jak utrzymują ci autorzy — zawiera w sobie zbyt wiele niekonsekwencji, aby można je było uznać za satysfakcjonujące rozwiązanie tego zagadnienia. Nie zgadzam się z tą opinią. W moim przekonaniu bardziej wnikliwy ogląd tekstów Leibniza pozwala stwierdzić, że nie ma podstaw do tak krytycznej oceny wyników Leibniza w kwestii osobowej identyczności. Artykuł składa się z dwóch części. W części pierwszej — korzystając z sugestii podanych przez Vailatigo, Thiela, Noonana i Bobro — staram się przedstawić główne argumenty przeciwko interpretacji Wilson i Schefflera. W części drugiej poruszam dwie kwestie. Najpierw omawiam powody, które Leibniz wymieniał celem uzasadnienia tezy, że osobowa identyczność wymaga zarówno ciągłości substancji, jak i ciągłości pewnych fenomenów psychologicznych. Następnie przedstawiam argumenty Leibniza na rzecz tezy, że tym, co ostatecznie nadaje identyczność osobie, jest jej substancjalna zasada, czyli dusza lub „ja”.


Słowa kluczowe


Leibniz; osobowa identyczność; substancja; tożsamość; samoświadomość; pamięć

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Bobro, Marc Elliott. Self and Substance in Leibniz. New York: Springer-Verlag, 2004.

Curley, Edwin M. “Leibniz on Locke on Personal Identity.” In Leibniz: Critical and Interpretative Essays, edited by Michael Hooker, 302–26. Minneapolis, Minn.: University of Minnesota Press, 1982.

Graganiec, Mariusz. “O tożsamości osobowej. Leibnizjańskie wątki koncepcji Rodericka M. Chisholma.” Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 100 (2016). 4: 405–19.

Jolley, Nicholas. Leibniz and Locke: A Study of New Essays Concerning Human Understanding. Oxford: Clarendon Press, 1986.

Mates, Benson. The Philosophy of Leibniz: Metaphysics and Language. New York, Oxford: Oxford Oxford University Press, 1986.

Mijuskovic, Ben Lazari. “Locke and Leibniz on Personal Identity.” The Southern Journal of Philosophy 13 (1975), 2: 205–214.

Noonan, Harold W. Personal Identity. London: Routledge, 1989.

Scheffler, Samuel. “Leibniz on Personal Identity and Moral Personality.” Studia Leibnitiana 8 (1976), 2: 219–240,

Thiel, Udo. “Personal Identity,” in The Cambridge History of Seventeenth-century Philosophy, edited by Daniel Garber and Michael Ayers, 868–913. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.

Vailati, Ezio. “Leibniz’s Theory of Personal Identity in the New Essays.” Studia Leibnitiana 17 (1985), 1: 36–43.

Wilson, Margaret. “Leibniz: Self-Consciousness and Immortality in the Paris Notes and After.” in Margaret Wilson, Ideas and Mechanism, 373–387. Princeton: Princeton University Press, 1999.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rf.2017.65.2-5

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Filozoficzne · ISSN 0035-7685| eISSN 2450-002X

© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Filozofii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)