Luki pojęciowe w systemie kartezjańskim

Zbigniew Drozdowicz

Abstrakt


W artykule tym autor wskazuje zarówno na określone luki pojęciowe w systemie kartezjańskim, jak i wyjaśnia potrzebę wypełnienia tych luk – w przekonaniu autora może się to przyczynić zarówno do większej jasności wypowiedzi Kartezjusza, jak i do ich większej spójności logicznej. Szczegółowo analizuje jedynie dwa z takich pojęć, tj. metodyki i metodologii. Oba mają charakter kategorialny, ale pierwsze z nich jest ogólniejsze niż drugie. Krótko rzecz ujmując, metodyka dotyczyć może zarówno zasad poznawczych, jak i moralnych, wyznaniowych i innych jeszcze, natomiast metodologia tych reguł, które są zalecane i stosowane w którymś z tych obszarów problemowych. Autor przyjmuje również, że z metodyką mamy do czynienia wówczas, gdy mowa jest o czynnościach przygotowawczych do intelektualnego wkroczenia na każdy z tych obszarów myślenia i praktycznego postępowania i poszukujemy tych racji, które sprawiają, że to myślenie i postępowanie staje się racjonalne. Natomiast z metodologią mamy do czynienia wówczas, gdy już znajdujemy się na którymś z tych obszarów i zmierzamy – w sposób racjonalnie zaplanowany – do wytyczonych na nim celów.


Słowa kluczowe


metodyka; metodologia; racjonalność kartezjańska; system kartezjański

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Augustyn Władysław: Podstawy wiedzy u Descartesa i Malebranche’a, Warszawa: PWN 1973.

Cottingham John (ed.): The Cambridge Companion to Descartes, Cambridge: Cambridge University Press 1992.

Dąmbska Izydora: Sceptycyzm francuski XVI i XVII wieku, Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu 1958.

Descartes René: Medytacje o pierwszej filozofii, przeł. J. Hartman, Kęty: Wydawnictwo Antyk 2001.

Descartes René: List do Voetiusa, przeł. J. Usakiewicz, przegląd i rozpracowanie przekładu pod kątem naukowym J. Kopania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1998.

Descartes René: Prawidła kierowania umysłem, przeł. L. Chmaj, Warszawa: PWN 1958

Descartes René: Rozprawa o metodzie, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa: PWN 1970.

Drozdowicz Zbigniew: Kartezjański racjonalizm. Zrozumieć Kartezjusza, Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNS UAM 2014.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rf.2015.63.1-2

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Filozoficzne · ISSN 0035-7685| eISSN 2450-002X

© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Filozofii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)